She, Salt & Seashore

Unsaturated bright tones of sunrays
glistening greenery basking
cool breezes weaving salt in my mind

स्वप्न

एक गिधाड होतं तिथे
टकलं, पिसं झडलेलं
लूत भरलेलं गिधाड
ती तर गरूडाची जागा होती ना?
मग तिथे गिधाड का?

लोकल

दुपारी १२. ५९ ची सीएसटी स्लो. १. ०५ ला आली. वेळेवर. आरामात चढण्याइतकीच गर्दी होती. आत आलो. डावीकडे वळून समोर बसायला जाणार तेवढ्यात… तसे माझे डोळे फार कामसू. माझ्याकडे पाठ करून अर्धवट तिरपी अशी खिडकीकडे बघत बसलेली एक मूर्ती.

तिच्यामाझ्यात

तलम वस्त्रांकित ती

अतीव लज्जेने चूर

हस्तांदोलन बदले

मिठीत कधी न कळे

गूढ शरिरी उन्मुक्त

एकात्म भावी शून्यत्व

ओठ थरथरे पुन्हा

दाताखाली दाबूनी ती

सर्व अडथळे दूर

तिच्यातले माझ्यातले

सर्वस्व देऊनी तिला

हास्य ओठांवर मूक…

तलम वस्त्रांकित ती
अतीव लज्जेने चूर
हस्तांदोलन बदले
मिठीत कधी न कळे

ती…

ती. लाखो करोडोंमधली एक ती. young, energetic ती. sincere ती. वाईट जोक्स मारणारी ती. एकटीच. तिच्या खोलीत अंधारात. शाल लपेटून उभी; खिडकीशी. दूरपर्यंत दिसणारी स्ट्रीटलाईट्सची माळ. त्या फ्लायओव्हरच्या बाजूचं भलंमोठं बॅनर. सगळेच जण तिच्यासाठी स्ट्रीटलाईट्सच्या त्या माळेवरून घरंगळत बॅनरवर थिजलेले जणूकाही. खिडकीतून आत येऊन खोलीभर बागडणार्‍या वार्‍याशिवाय कसलाच आवाज नाही. कसलीच सोबत नाही. पण शालीमुळे तो वाराही तिच्यापासून थोडा दूर दूरच राहतोय. ती शाल फेकून देते. अन् पलंगावर पडते उताणी. वारा जास्तच जोराने वाहू लागलाय. तिच्या शरीरावरून बेतहाशा दौडतोय. ती थोडी आक्रसते; वळून तोंड उशीत लपवते. जे तूर्तास मिळतंय त्यात ती खूश आहे. आत कुठेतरी नकोसं ही होतंय हळूहळू. पण अजून हवंसं ही वाटतंय. वाळवंटातून आल्यावर थंडगार पाणी न थांबता, अगदी न थांबता प्यावं… तसं. ती परत उताणी अस्ताव्यस्त. ती शहारते, डोळ्यांपासून जिवणीपर्यंत. अन् मग शरीरभर; वेगात. अगदी मुटकुळं होतं तिचं. एक चुकार अश्रू गालावर थिजतो.

आता श्वासही जरा हळूवारलेत. वारा ही पडलाय. ती आरशासमोर येते. न्याहाळते स्वतःलाच. केस बांधायला घेते. उगाच हळुवार हसू उमटतं तिच्या ओठांवर. मोबाईल थरथरतो. sms आहे त्याचा. परवाचं भांडण हिनं एवढं मनावर घेतल्याने कोमेजलाय. ती हिरवं बटन दाबते. त्याच्याशी बोलायला. गप्पा मारायला, वाईट जोक्स मारायला.

मगाशी बॅनरवर थिजलेले सगळे आता परततायत, दिव्यांवरून उड्या मारत… …

ती. लाखो करोडोंमधली एक ती. young, energetic ती. sincere ती. वाईट जोक्स मारणारी ती. एकटीच. तिच्या खोलीत अंधारात. शाल लपेटून उभी; खिडकीशी. दूरपर्यंत दिसणारी स्ट्रीटलाईट्सची माळ. त्या फ्लायओव्हरच्या बाजूचं भलंमोठं बॅनर. सगळेच जण तिच्यासाठी स्ट्रीटलाईट्सच्या त्या माळेवरून घरंगळत बॅनरवर थिजलेले जणूकाही.

पांढराभक्क उजेड काळाढुस्स अंधार

साधारण दोन महिन्यांपूर्वीच मी लिहिलं होतं, दोन ओळींतच अडून राहिल्याबद्दल. ह्या गेल्या दोन महिन्यात खूप काही घडलं, घडता घडता राह्यलं, कधी भिती वाटली, कधी एकटेपणा वाटला, प्रचंड आनंदही झाला. पण त्या दोन ओळींमध्ये अजूनही अडकलो होतो. काल रात्री साडेबारा-पावणेबाराच्या दरम्यान काहीतरी झालं. कविता लिहिली. यमकं वगैरे काही नाही. फक्त एकाखाली एक ओळी. मुक्तछंद म्हणा हवंतर…

जो काही कोलाज लिहिला गेला तो असा…

पांढराभक्क उजेड

बाहेर काळाढुस्स अंधार

गरगरणारा पंखा

किरकिरणारे रातकिडे

दूर कुठेतरी वाजणारा भोंगा

भुंकणारी कुत्री

’जागते रहो’

वॉचमनचा प्रेमळ सल्ला

इथेच कुठेतरी सभोवताली

एकटा मी.

मांज्यात पंख अडकून

भेलकांडत खाली आलेलं ते कबूतर

कुठल्या नजरेनं बघितलं असेल त्यानं पतंगाकडे

तुटलेल्या पंखाची जखम हुळहुळताना

त्या रात्री कुत्रीही जरा शांत होती;

म्हणे अमावस्या होती.

बाहेर काळाढुस्स अंधार

सिगारेटचं जळतं टोक सुद्धा सूर्य वाटतं.

नव्हे; ती होती चिलीम, अफूची

कबूतरांवर पसा पसाभर धान्य फेकणार्‍याकडे

आशाळभूतपणे बघणार्‍या थोट्या भिकार्‍याची

रातकिडे किरकिरतायत अजूनही

मी ही असाच, इथेच,

अडकलेला

स्वाभिमानी

रांगेतल्या पुढच्यांची हांजी हांजी करत

पुढे जाणार्‍या तद्दन भिकार्‍यांविरुद्ध

वॉचमनचा प्रेमळ सल्ला

’जागते रहो’

साधारण दोन महिन्यांपूर्वीच मी लिहिलं होतं, दोन ओळींतच अडून राहिल्याबद्दल. ह्या गेल्या दोन महिन्यात खूप काही घडलं, घडता घडता राह्यलं, कधी भिती वाटली, कधी एकटेपणा वाटला, प्रचंड आनंदही झाला. पण त्या दोन ओळींमध्ये अजूनही अडकलो होतो. काल रात्री साडेबारा-पावणेबाराच्या दरम्यान काहीतरी झालं. कविता लिहिली. यमकं वगैरे काही नाही. फक्त एकाखाली एक ओळी. मुक्तछंद म्हणा हवंतर…

जिममधला माणूस

काही काही माणसांकडे उगाचच आपलं लक्ष वेधलं जातं. फार काही न्याहाळावं, बघावं असं, उत्सुकता वाढवणारं असं काहीही (रुढार्थाने) नसलं तरी. तरीही काही माणसं आपल्या कुतूहलाचा विषय बनतात. आता ह्या माझ्या जिममधल्या माणसाबद्दलच बोलायचं झालं तर, जिममधे येणारे लोक फार टिप्पीकल असतात. उदाहरणार्थ,

ऊन

आज कितीतरी दिवसांनी इथे मुंबईत ऊन पडलंय. इतके दिवस पावसाने झोडपलेली, मंदावलेली मुंबई आता परत नेहमीच्याच वेगाने कामाला लागलीये. तर या अशा ऊन्हाचीच ही कविता…

उन पडलंय आज, चमकदार उन.

काळ्या ढगांखालचं धुरकट जग नाहीसं करून,

उन पडलंय आज, चमकदार उन.

उन पडलंय आज, चमकदार उन

कडाडणार्‍या मग्रूर विजांना उत्तर म्हणून,

उन पडलंय आज, चमकदार उन.

सगळंच कसं दिसतंय आता

स्वच्छ, सुंदर आणि गरम

चमकतायत आता प्रत्येकाचे डोळे

आणि त्यातले खरेखुरे भाव

माणसा माणसांतल्या कटू सत्याची ओळख देऊन

उन पडलंय आज, चमकदार उन.

अगदी काल रात्रीपर्यंत भिजून कुडकुडणारा तो

मनातून मात्र आनंदीच असायचा

आता परत त्याच्या कपाळावर आठी

आणि एकट्यानेच चालण्यात पूर्वीचा वेग

भुवईत जमणार्‍या घामाबरोबरच माणसांना दूर करून

उन पडलंय आज, चमकदार उन.

आज कितीतरी दिवसांनी इथे मुंबईत ऊन पडलंय. इतके दिवस पावसाने झोडपलेली, मंदावलेली मुंबई आता परत नेहमीच्याच वेगाने कामाला लागलीये. तर या अशा ऊन्हाचीच ही कविता…

माझा देश कसा चालतो…?

परवाच निवडणूक कार्यालयात परत एकदा जाणं झालं. या परत एकदा असं लिहिण्याचा खरा अर्थ अकराव्यांदा-बाराव्यांदा जावं लागलं असा आहे. अर्थात अजून काम झालेलंच नाही. मुळात गेली लोकसभा निवडणूक आमची मुंबईत आल्यानंतरची पहिलीच. त्यामुळे नव्याने मतदार ओळखपत्र काढायची धांदल. धांदल म्हणजे त्या सरकारी लोकांची; आमची नाही. अगदी ते फॉर्म्स सबमिट करतानापासून बघतोय, धांदल, गडबड, गोंधळ, भांडण, बाचाबाची ह्याशिवाय दुसरं काही नसतंच. तरी आपण तसे सिव्हीलाईज्ड लोक म्हणून बरं, नाहीतर भोसकाभोसकी किंवा गोळीबारसुद्धा झाला असता अफगाणिस्तान ईश्टाईल.

फॉर्म्स सबमिट झाले. तोपर्यंत लोकसभा निवडणूक संपली… आता विधानसभेसाठी तरी नाव येतंय का त्यासाठी खेटे घालणं चालूये. तर हे निवडणूक कार्यालय म्हणजे महापालिकेची शाळा. शांत. एका वर्गात शिरलो. समोरच्या टेबलामागे खुर्चीवर एक माणूस, डेनीमची कॅप घालून काडी चघळत बसला होता… त्याला माझ्या फॉर्मच्या काउंटरस्लीप्स दिल्या आणि यादीत नाव आहेत का? असं विचारलं. त्या का.स्ली. त्याने बघितल्या आणि बाजूच्या माणसाकडे बोट केलं. बोलताना तोंडातली काडी पडली म्हणजे?! तिथल्या हवेचाच दोष असावा बहूतेक; ह्या टेबलावरून त्या टेबलावर जाताना एक कडाडून येणारी जांभई कशीतरी थोपवली. मग मी ही शांतता भंग न करायचं ठरवलं. त्या का.स्ली. त्याच्यासमोर टाकून लिस्ट बघायचीये असे मोजके दोन शब्द बोललो. हा माणूस तर अजूनच वरताण निघाला… टेबलावर पाय टाकून मस्तपैकी एक डुलकी काढू म्हटलं तर कुठून उपटला हा प्राणी अशा प्रकारचे भाव त्याच्या चेहर्‍यावर आले. मग एक मेटामॉर्फोसिस. जनतेचा सेवक वगैरे… हो काल आलेली आहे नवीन यादी पण ती अजून पब्लिश झालेली नाही तेव्हा तुम्ही ३१ तारखेला या… आता ती यादी अशी केंद्रांकेंद्रांवर गेल्यावर अजून वेगळी ’पब्लिश’ होत असते हे आजवर कोणीच कसं बोललं नाही??

आज पेपरात वाचलं १ सप्टेंबर पासून आचारसंहिता लागू होणार म्हणून…

आपल्या लोकशाहीत निवडणूकीसारख्या मूलभूत गोष्टीबद्दलच इतके घाणेरडे आणि विचित्र गोंधळ असतील तर कसा बरं चालतोय हा देश???

परवाच निवडणूक कार्यालयात परत एकदा जाणं झालं. या परत एकदा असं लिहिण्याचा खरा अर्थ अकराव्यांदा-बाराव्यांदा जावं लागलं असा आहे. अर्थात अजून काम झालेलंच नाही. मुळात गेली लोकसभा निवडणूक आमची मुंबईत आल्यानंतरची पहिलीच. त्यामुळे नव्याने मतदार ओळखपत्र काढायची धांदल. धांदल म्हणजे त्या सरकारी लोकांची; आमची नाही. अगदी ते फॉर्म्स सबमिट करतानापासून बघतोय, धांदल, गडबड, गोंधळ, भांडण, बाचाबाची ह्याशिवाय दुसरं काही नसतंच. तरी आपण तसे सिव्हीलाईज्ड लोक म्हणून बरं, नाहीतर भोसकाभोसकी किंवा गोळीबारसुद्धा झाला असता अफगाणिस्तान ईश्टाईल.

चारोळी

ओंजळभर पाणी
नितळ किती
पिऊन टाकलं पटकन्‌
आनंद किती!